نظریه عالم کبیر و عالم صغیر در مکتب ابن‌عربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری عرفان اسلامی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، ایران. نویسنده مسئول: farahnakimahdi@gmail.com

2 استادیار گروه ادیان و فلسفه، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه کاشان، ایران.

3 استادیار گروه معارف، دانشکده الهیات، دانشگاه یزد، ایران.

چکیده

نظریۀ عالم کبیر و عالم صغیر یا تناظر انسان و عالم در جهان اسلام، در بیان اخوان­الصفا و تفکر اسماعیلی، غزالی، شیخ اشراق، افضل­الدین کاشانی، عطار و مولوی تبلور بیشتری یافت­هاست.این نظریه در مکتب ابن­عربی، اندیشه­ای اساسی و زمینه­ای است که با تمام مباحث جهان­شناسی و انسان‌شناسی این مکتب، پیوندداشته و درپی تبیین مقام انسان و جایگاه او در عالم است. تناظر انسان و عالم در مکتب ابن­عربی از دو رویکرد تناظر جزوی و تناظر کلی قابل­بررسی است. تناظر جزوی یکا­یک اعضای انسان را با تک­تک اجزای عالم، مقابل قرارمی­دهد، و بیشتر جنبه ذوقی و تمثیلی دارد. در طرح تناظر کلی عالم کبیر و عالم صغیر، این اندیشه را می­توان عین الربط مباحث این مکتب تلقی­کرد. براساس جهان­شناسی و انسان­شناسی ابن عربی، انسان و عالم، ظهورات اجمالی و تفصیلی حقیقت واحد هستند. تناظر کلی، متوجه ساحت نوعی و تکوینی انسان است و براین­اساس، انسان و عالم، هر دو بر صورت الهی بوده و از­این­جهت، نشانگر یک حقیقت­اند و هر سه با یکدیگر تطابق­دارند. در این نگاه، انسان، کون جامع؛ خلیفه الهی؛ روح؛ معنی؛ و غایت عالم است. انسان، مختصری از کل عالم بوده، و از­این­رو، به لحاظ صورت ظاهری، عالم صغیر؛ اما در معنی، عالم کبیر تلقی­می­شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Theory of Microcosm and Macrocosm in Ibn Al’Arabi’s School

نویسندگان [English]

  • mahdi farahnaki moghaddam 1
  • Ehsan Ghodratollahi 2
  • Mohammad Reza Balanian 3
1 PHD Student, Islamic Mysticism, Research Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolution, Iran
2 Assistant professor Department of Religions and Philosophy, Faculty of Literature and Forigen Language, University of Kashan, Iran.
3 Assistant professor, Faculty of Theology, University of Yazd, Iran
چکیده [English]

The thought of Microcosm and Macrocosm in the Muslim world has mostly been brought up among philosophers and mystics such as Ikhvan-Al-Safa, Ismaeiliyeh, Ghazzali, Sheykh-e-Ishragh, Attar and Rumi. In Ibn AL’Arabi’s school, the theory is considered as a fundamental one which has a deep link with cosmology and humanology of his mystical system. The correspondence of Man and Univers in Ibn AL’Arabi’s school can be examined from two approaches: General correspondence and Particular correspondence.
The Particular correspondence in which every member of human body is conformed to a special part of the univers, mostly has an allegorical and artistic side and lead us to more significant aims. The General correspondence in which the generic Man is considered has a strong relation to the principal doctrine of Ibn AL’Arabi’s school i.e. Wahdat-e-Wujud –Unity of Existence. On this basis, Man and Univers have been created according to the Image of God and therefore both of them are corresponding to each other.

کلیدواژه‌ها [English]

  • microcosm
  • macrocosm
  • Great Man
  • Ibn AL’Arabi’s school