بررسی مقایسه‏ای زبان نمادین در آثار عرفانی رسالةالطیر ابن‏سینا و منطق‏الطیر عطار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سراب، دانشگاه آزاد اسلامی، سراب، ایران. نویسنده مسئول: farzane. saeed@gmail. Com

2 ستادیار دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Fdastmard54@gmail.com

چکیده

از روزگاران گذشته نماد و نمادپردازی شیوه­ای در بیان داستان­ها و اسطوره­ها بوده­است.  زبان به­عنوان بستری برای این نمادپردازی به­شمار می­رفته­است. حرکت اجتماعی- فرهنگی عرفان و تصوف نوعی زبان خاص را می طلبید تا فهم معانی عمیق آن برای کسانی که با این مفاهیم بیگانه­اند، به­آسانی میسّر نگردد. ابن­سینا در رسالةالطیر خود و عطار در منطق­الطیر از نمادهایی برای بیان مفاهیم ثانویه که خاص حوزۀ عرفان است بهره­برده­اند. مقالۀ حاضر به­شیوه توصیفی تحلیلی به بررسی مقایسه‏ای انواع نمادها در دو متن یاد­شده­ می­پردازد. نتیجه پژوهش حاضر بیانگر این است که ابن­سینا و عطار هر دو از نماد برای بیان مفاهیم عرفانی بهره­برده­اند؛ به­گونه­ای که می­توان این دو اثر را داستان­هایی نمادین (سمبولیک) با رنگ عرفانی دانست. بیشتر نمادهای این دو اثر به­ویژه منطق­الطیر از جمله نمادهای وضعی (قراردادی) است. به­این­معنا که حاصل ابتکار و خلاقیت ابن­سینا و عطار می­باشد. جدای­از­این، می­توان نمادهای سنتی (عمومی) را نیز در این دو اثر یافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Symbol’s Types of Avicenna’s Resalat-Al-Tair and Attar’s Manṭiq-uṭ-Ṭayr

نویسندگان [English]

  • Saeed Farzaneh Fard 1
  • Farzaneh Dastmard 2
1 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Islamic Azad University, Sarab branch, Sarab, Iran.
2 Assistant Professor Payame Noor University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

From time immemorial, symbolism has been a way of telling stories and myths. This statement also applies to ancient Persian literature in Iran. The socio-cultural movement of mysticism and Sufism required a certain kind of language so that it would not be easy for those who are unfamiliar with these concepts to understand its deep meanings. Avicenn in his Resalat-Al-Tair and Attar in Manṭiq-uṭ-Ṭayr, used symbols to express the secondary concepts that are specific to the realm of mysticism. The present article, in an analytical descriptive manner, compares the types of symbols in the two texts. The results of the present study indicate that Ibn Sina and Attar both used the symbol to express mystical concepts, in such a way that these two works can be considered as symbolic stories with mystical colors. Most of the symbols of these two works, especially the logic of the bird, are among the symbolic (conventional) symbols. In the sense that it is the result of the initiative and creativity of Ibn Shina and Attar. Apart from this, traditional (general) symbols can also be found in these two works.

کلیدواژه‌ها [English]

  • mysticism
  • symbolism
  • Avicenn
  • Al-Tair's Resalat-Al-Tair
  • Attar
  • Manṭiq-uṭ-Ṭayr