بررسی تطبیقی درون مایه‌ها ومضامین عرفانی در مقامات حمیدی و گلستان سعدی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران. نویسنده مسئول: ms.tadayoni@gmail.com

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.

4 استادیار گروه ادبیات عرب، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.

چکیده

مقامات حمیدی و گلستان سعدی از کتاب‌های بسیار مهم در ادب فارسی ‌در دو دورۀ متفاوت‌اند که شباهت‌های ساختاری و محتوایی آن‌ها، مطالعۀ تطبیقی آن دورا از چشم‌اندازهای گوناگون روا می‌دارد. در این مقاله که به شیوۀ توصیفی- تحلیلی سامان یافته است با بهره‌گیری از تحلیل محتوا، به درون مایه‌ها ومضامین عرفانی این دو کتاب و بررسی تطبیقی آن‌ها توجه شده است و شباهت‌ها و اختلاف‌های آن دو بیان گردیده‌اند. حمیدی و سعدی با برگزیدن قالب داستان و بهره‌گیری از اصول داستان‌نویسی کوشیده‌اند تا هنر نویسندگی خود را نشان دهند و رغبت خواننده را برای مطالعۀ اثرشان برانگیزند. این دونویسنده درعین هنرآفرینی درگزینش ادبی و داستانی، رگه‌هایی از عرفان را دخیل می­سازند و مفاهیم، مضامین و درون‌مایه‌های عرفانی در صحنه‌های این داستان‌ها و تأثیر فضای معنوی، اخلاقی، عرفانی و ادبی بر شخصیت‌ها، تشابهات آثارآن‌ها را تحقق می‌بخشد؛ با این تفاوت که در گلستان رنگ عرفانی بیشتر و نمایان‌تر از مقامات حمیدی است. در مقامات تنها یک مقامه آشکارا در تصوف خودنمایی می‌کند و در همین مقامه می‌توان نظرگاه عرفانی حمیدی را جستجو کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A comparative study of mystical themes and themes in Hamidi and Golestan Saadi

نویسندگان [English]

  • Hediya Khenafere 1
  • Mansoureh Tadayoni 2
  • Masoud Pakdel 3
  • Farzaneh Rahmanian 4
2 Department of Persian Language and Literature, Ramhormoz Branch, Islamic Azad University, Ramhormoz, Iran
چکیده [English]

The authorities of Hamidi and Golestan Saadi are very important books in Persian literature in different periods, whose structural and content similarities allow a comparative study of that period from different perspectives. In this article, which is organized in a descriptive-analytical way, by using content analysis, the mystical themes and themes of these two books have been considered and their comparative study has been done, and their similarities and differences have been stated. By choosing the format of the story and using the principles of storytelling, Hamidi and Saadi have tried to show their writing skills and motivate the reader to read their work. These two writers, while creating art in literary and fictional choices, incorporate traces of mysticism and realize the similarities of mystical concepts, themes and themes in the scenes of these stories and the influence of spiritual, moral, mystical and literary atmosphere on the characters. The difference is that in Golestan, the mystical color is more in line with Hamidi's authorities. In the authorities alone, there is an obvious authority in Sufism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hamidi officials
  • Golestan Saadi
  • Erfana