بررسی دیدگاه‌های عرفانی احمد خانی در منظومۀ «مَم و زین» در باب عشق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران. Jahmady52@yahoo.com

چکیده

حمد خانی (1706- 1650)، یکی از شاعران و عارفان بزرگ کُرد در کردستان شمالی است. او که به گویش کُرمانجی شمالی شعر می­سرود آثاری در این زبان آفریده است. از جملۀ این آثار، منظومۀ «مم و زین» است. این منظومه که داستان عشق بین «مم» و «زین»، خواهر امیر «بوتان» است با بدخواهی‌ها و سعایت‌های بَکر، شریر داستان، به تراژدی ختم می­شود و آنها نمی­توانند در این دنیا به وصال هم برسند اما عشق و دلدادگی آنها، پلی به سوی حقیقت می­شود.
در این پژوهش، که به روش تحلیلی- توصیفی با استفاده از منابع کتابخانه­ای انجام شده، نویسنده قصد دارد ضمن معرفی اثر، به مسألۀ عشق در منظومۀ «مم و زین» بپردازد. نتیجه­ای که از این پژوهش گرفته می‌شود این است که خانی عشق مجازی را پذیرفته و آن را پلی برای رسیدن به عشق حقیقی می­داند. به علاوه منظومۀ «مم و زین» تبلور اندیشه­ها و تجربیات عاشقانۀ او نیز هست. همچنین این منظومه، مصداق بسیار مناسبی برای عبارت مشهور«المجازُ قنطرة الحقیقه» است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of Ahmad Khani's Mystical Views on the Poem "Mam and Zayn" on Love

نویسنده [English]

  • Jamal Ahmadi
چکیده [English]

Ahmad Khani (1706-1650) is a great Kurdish poet and mystic in northern Kurdistan. Poetry in the North Kurmanji dialect, he has created works in this language. Among these works is the poem "Mam and Zin". This poem, which is the love story between "Mam" and "Zin", the sister of Amir "Bhutan", ends in tragedy with the malice and evil efforts of Bakr, the villain of the story, and they cannot be connected in this world; But their love and affection become a bridge to the truth.
In this research, which is done in an analytical-descriptive way using library resources, the author intends to introduce the work and address the issue of love in the poem "Mam and Zin". The conclusion of this study is that Khani accepts virtual love and considers it a bridge to true love. In addition, the poem "Mam and Zin" is a crystallization of his romantic thoughts and experiences. Also, this poem is a very good example for the famous phrase "Al-Majaz Qantra Al-Haqiqa".

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ahmad Khani
  • Mam and Zin
  • Virtual love
  • True Love