رفتارشناسی کاینات از دیدگاه مولانا

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

چکیده

در جهان‌بینی مولانا آنچه بر «رفتار کاینات» تعبیرمی­ شود و به عنوان رفتار طبیعت و طبایع اشیا می­ شناسیم، «عادت خداوندی» است که بر ارادة الهی جاری است و در حقیقت قضای الهی که همان برنامة خداوندی برای مدیریّت عالم است، چون فرماندهی بر روی عادات نشسته است و آن­ ها را می­ گرداند. از دیدگاه مولانا درک لایه­ های زیرین و جان و مغز عالم حقیقت و حقیقت عالم، در گرو رمزگشایی و رازگشایی بطون عالم طبیعت می­باشد و در این مقام است که احاطه­ ی خداوند بر عالم و حاکمیّت او بر کاینات پرده از رخسار برداشته و حقیقت وجودی خود را نشان خواهد داد. چنین نگرشی نسبت به پدیده­ های عالم، در پـاره­ای از داوری­ های واپسین که ما دربارة ساختار عالم می­ کنیـم، تأثیر گذار بوده، نسبت انسان را با خداوند، جهـان هستی و انسان­ های دیگر مشخّص می­کند. در حقیقت آنچه در تبیین رفتارشناسی کاینات مورد نظر ماست، نه تبیینِ صُور فلکی و اجرام آسمانی، بلکه فعل و انفعالات نهفته در عالم هستی است که از طریق مدیری محیط بر عوالم اداره می­ شود که در تأویل عرفانیِ آن، ماحصلی جز نیلِ آدمی به جان جهان ندارد. مولوی این کنش درونی هستی را عشق می­داند و راه رهایی و جاودانگی را عاشقی می ­شناسد. از نظر مولانا خواست و مشیّت الهی بر محور عشق می­ چرخد و زمانی که خود را با این کشش و کنش عظیم جهان هستی پیوند می ­دهیم از همة محدودیّت­ های فردی و ظاهری رهایی می ­یابیم و به جان جهان می ­پیوندیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Universal Causality from Molavie’s Point of View

نویسندگان [English]

  • Samad Abbaszadeh Garjan 1
  • Mohammad Farahmand 2
چکیده [English]

In Molavie’s worldview‚ what is interpreted as "universal behavior" and that

of nature‚ and essence of thing‚ is a divine tradition which is based on God’s will

and indeed it is the divine's will that dominates the universe. Because he is

absolute power on traditions, he hands over them. For Molana perceiving the

deep and nature and essence of truth depends on understanding the nature and its

essence and in this regard ‚God’s dominance on universe and nature reveals the

secrets‚ displays its factual existence such a attitude toward universe

phenomenon affects our presumption about structure of universe and determines

the relation of human being with God‚ existence‚ and other persons as a matter of

fact. What is our aim in explaining behaviorism of universe‚ not explaining the

cosmetic order but our aim is explaining latent transformation in existence which

is ordered based on a dominant existence at universe‚ which in its mystical

interpretation‚ there is no way expect human’s willingness to the essence of

universe. To Molavie, God’s will and rule are based on love, and when we

integrate ourselves with this attraction of existence universe‚ we would

emancipate from personal superficial restrictions. Molavie calls this inner

existence attraction to love and treat the way of freedom and eternal as love.

کلیدواژه‌ها [English]

  • god
  • love
  • human
  • Mowlana
  • Praxeology
  • universe. 1-